به گزارش عصر تجارت، دادههای رسمی از عملکرد صنعت خودرو در نیمه نخست سال جاری نشان میدهد تولید خودروهای سواری نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۸.۷ درصد کاهش یافته است؛ افتی که کارشناسان علت اصلی آن را در کمبود نقدینگی، محدودیتهای ارزی و تشدید ریسکهای اقتصادی و سیاسی جستوجو میکنند.
در همین رابطه، مسیح فرزانه، کارشناس بازار خودرو، در گفتوگو با اقتصادنیوز تأکید کرد که مجموعهای از عوامل اقتصادی و ساختاری دستبهدست هم داده تا صنعت خودرو با یکی از دشوارترین مقاطع سالهای اخیر مواجه شود.
کمبود نقدینگی، ضربهگیر اصلی تولید
فرزانه با اشاره به نقش حیاتی نقدینگی در صنعت خودرو گفت:
«در تمام جهان، صنعت خودرو بهعنوان صنعتی با چرخه تأمین پیچیده شناخته میشود و یکی از ارکان کلیدی آن، نقدینگی است. زمانی که جریان نقدینگی در اختیار خودروسازان کاهش پیدا میکند، روند تأمین قطعات، مواد اولیه و حتی فرآیندهای تولید دچار اختلال میشود.»
به گفته او، نقدینگی در این صنعت تنها به ریال محدود نیست و تأمین ارز خارجی نیز بخش مهمی از این چرخه را تشکیل میدهد. چون بسیاری از قطعات و مواد اولیه وابسته به واردات هستند، هرگونه محدودیت ارزی مستقیماً بر تیراژ تولید اثر میگذارد.
اثر مستقیم ریسکهای اقتصادی و سیاسی
این کارشناس با اشاره به افزایش ریسکهای سیاسی و اقتصادی در سالهای اخیر گفت:
«تشدید تحریمها، نوسانات نرخ ارز، محدودیتهای تجاری و تغییرات ناگهانی سیاستهای مالی، باعث شده برنامهریزی برای تولید بسیار دشوار شود. خودروسازان در چنین فضایی نمیتوانند زنجیره تأمین خود را بهصورت پایدار مدیریت کنند و این موضوع به کاهش تولید و بیثباتی در بازار منجر میشود.»
فرزانه معتقد است که با افزایش این ریسکها، صنعت خودرو عملاً از حالت پیشبینیپذیر خارج شده و دچار نوعی نااطمینانی ساختاری شده است؛ موضوعی که هم بر تولید و هم بر کیفیت محصولات تأثیر منفی گذاشته است.
ناترازی انرژی؛ مانع پنهان در پشت خطوط تولید
او در ادامه افزود:
«در تابستان امسال، ناترازی انرژی به اوج خود رسید و بسیاری از واحدهای تولیدی، از جمله خودروسازان و قطعهسازان، بهدلیل قطعی برق و محدودیت در مصرف گاز، با توقفهای مکرر روبهرو شدند. صنعت خودرو انرژیبر است و هرگونه اختلال در تأمین انرژی مستقیماً تیراژ تولید را کاهش میدهد.»
فرزانه هشدار داد که تداوم بحران انرژی در کنار کمبود نقدینگی، میتواند زنجیره تولید خودرو را بهصورت جدی تهدید کند.
رکود بازار و کاهش قدرت خرید مردم
وی درباره رکود بازار خودرو گفت:
«کاهش قدرت خرید مردم در کنار تورم بالا باعث شده تقاضا برای خودرو به شکل محسوسی افت کند. وقتی نقدینگی در دست مصرفکننده کاهش پیدا کند، طبیعی است که بازار دچار رکود میشود و خودروسازان نیز بهدلیل کاهش فروش، تیراژ تولید را پایین میآورند.»
فرزانه اضافه کرد که این رکود تنها بر بازار اثر نمیگذارد بلکه به کل زنجیره تولید، از قطعهسازی گرفته تا خدمات پس از فروش، لطمه میزند.
احتمال رشد قیمت خودرو در ماههای آینده
این کارشناس در پایان با اشاره به چشمانداز بازار اظهار داشت:
«در حال حاضر، بازار خودرو در وضعیت رکودی است، اما کاهش تولید و تداوم کمبود نقدینگی میتواند به افزایش تدریجی قیمت خودرو در ماههای آینده منجر شود. تا زمانی که مشکل تأمین ارز، نقدینگی و انرژی حل نشود، نمیتوان انتظار ثبات در بازار را داشت.»
فرزانه تأکید کرد که تنها در صورت اصلاح سیاستهای مالی، ثبات ارزی و تسهیل روابط تجاری خارجی میتوان امیدوار بود که صنعت خودرو دوباره به مسیر رشد بازگردد.
