به گزارش عصر تجارت، روپیه هند در سال ۲۰۲۵ یکی از سختترین دورههای خود را تجربه میکند و اکنون عنوان بدترین عملکرد در میان ارزهای آسیایی را به خود اختصاص داده است؛ عملکردی که حتی از سقوط سال ۲۰۲۲ نیز سنگینتر ارزیابی میشود.
در سال ۲۰۲۲ جهش ناگهانی قیمت جهانی نفت به بالای ۱۰۰ دلار ناشی از جنگ اوکراین، فشار بزرگی بر دهلینو وارد کرد؛ چراکه اقتصاد هند وابسته به واردات ۹۰ درصد نیاز نفتیاش است. اما شرایط امسال با آن سال تفاوت بنیادین دارد: افزایش تعرفههای تجاری آمریکا علیه صادرات هند و خروج گسترده سرمایهگذاران بینالمللی از بازار سهام این کشور.
از پایان جولای تاکنون، بانک مرکزی هند حدود ۳۰ میلیارد دلار ارز به بازار تزریق کرده تا مانع ریزش شدیدتر روپیه شود. با وجود این حمایتها، در ۲۱ نوامبر نرخ برابری روپیه به ۸۹.۴۸ در برابر دلار رسید؛ یکی از پایینترین سطوح تاریخی. به نظر میرسد مقام پولی هند اخیراً تصمیم گرفته شدت مداخله خود را کاهش دهد.
دلایل سقوط روپیه چه بود؟
روپیه سال را با کاهش ملایم آغاز کرد، اما در بهار کمی جان گرفت و در اوایل ماه مه به حدود ۸۳.۷۵ رسید. آن زمان امیدواریها برای توافق تجاری جدید میان دهلینو و واشنگتن باعث افزایش تمایل سرمایهگذاران خارجی شده بود.
اما تابستان ورق را برگرداند. اعلام کاخ سفید مبنی بر افزایش بیشتر تعرفهها علیه کالاهای هندی و همچنین تهدید به اعمال تحریم به دلیل روابط دهلینو و مسکو، فضای بازار را بهسرعت متشنج کرد. نتیجه آن بود که روپیه در اوت از مرز ۸۸ واحد نیز عبور کرد.
بهدنبال آن، خبرهایی درباره برنامه آمریکا برای افزایش هزینه ویزای کاری H1B برای شهروندان هندی و تشکیل صف کشورهای اروپایی برای اعمال محدودیتهای مشابه، موج جدیدی از نگرانیها ایجاد کرد. این فشارها سرمایهگذاران خارجی را به خروج سریع از بورس هند سوق داد؛ بهطوریکه تا پایان نوامبر ۱۶.۳ میلیارد دلار سرمایه از بازار خارج شد؛ رقمی نزدیک به رکورد خروج سرمایه در سال ۲۰۲۲.
بانک مرکزی هند: بازیگر محتاط و مداخلهگر محدود
بانک مرکزی هند بهطور سنتی تنها در شرایط نوسان شدید وارد عمل میشود و تلاش نمیکند نرخ مشخصی برای روپیه تعیین کند. ابزار اصلی آن فروش دلار از ذخایر ارزی یا قراردادهای مشتقه ارزی است. این کشور اکنون حدود ۶۹۳ میلیارد دلار ذخایر خارجی دارد؛ میزانی که توان تأمین ۱۱ ماه واردات را دارد.
با تغییر مدیریت بانک مرکزی در دسامبر ۲۰۲۴، رویکرد این نهاد محتاطتر از گذشته شده است. با این حال وقتی نرخ ارز در اکتبر به حوالی ۸۹ رسید، بانک مرکزی بار دیگر وارد بازار شد تا سرعت افت را کنترل کند؛ مداخلهای که چندان طولانیمدت نبود.
آینده روپیه: وابسته به سیاست، نه اقتصاد
سرنوشت روپیه بهطور مستقیم به نتیجه مذاکرات تجاری هند و آمریکا گره خورده است. اگر تعرفهها کاهش یابد و جریان سرمایه خارجی احیا شود، امکان تقویت روپیه وجود دارد. در غیر این صورت، احتمال بازگشت مداخلات سنگینتر بانک مرکزی زیاد است.
بر اساس گزارشهای بلومبرگ، تاکنون حدود ۳۲.۸ میلیارد دلار برای حمایت از ارزش روپیه خرج شده است. برخی تحلیلگران معتقدند این اقدام بیشتر راهکاری موقت برای جلوگیری از ریزش شدیدتر تا زمان به نتیجه رسیدن مذاکرات تجاری بوده است.